Chỉ tiêu trở thành nước mạnh CNTT: Vẫn chưa đủ mạnh?

Buổi làm việc đóng góp ý kiến cho Đề án.

Theo ý kiến đóng góp của Hội Tin học TP. Hồ Chí Minh, những chỉ tiêu của đề án đưa Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về CNTT của Bộ Thông Tin Truyền thông nếu đạt được thì Việt Nam vẫn chưa phải là quốc gia mạnh về CNTT mà chỉ là một thị trường lớn về CNTT…

Chiều nay, 30/10 tại Hà Nội, dưới sự chủ trì của Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Lê Doãn Hợp, đại diện các Hội nghề nghiệp hoạt động trong lĩnh vực CNTT-TT như Hội Tin học Việt Nam, Hiệp hội Doanh nghiệp phần mềm VINASA và Hội tin học TP.HCM đã có buổi làm việc đóng góp ý kiến cho nội dung dự thảo quyết định và đề án đưa Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về CNTT mà Bộ đang xây dựng. Đã có nhiều ý kiến được đưa ra đóng góp cho bản dự thảo trong buổi họp này.

Cần làm rõ hơn khái niệm quốc gia mạnh về CNTT

Bản ý kiến đóng góp của Hội Tin học Việt Nam được ông Lê Hồng Hà - Phó chủ tịch hội đại diện phát biểu tập hợp tới 10 nhóm vấn đề trong đó bàn khá sâu về khái niệm “nước mạnh CNTT”.

Theo đại diện Hội Tin học Việt Nam, cần làm rõ “Nước mạnh về CNTT” là mạnh về Công nghiệp CNTT hay là mạnh về ứng dụng CNTT. Nếu là mạnh về Công nghiệp CNTT thì sẽ có các chỉ tiêu khác so với mạnh về ứng dụng CNTT. Nếu nhìn nhận ứng dụng CNTT như là chìa khoá để nâng cao năng suất lao động, chất lượng cuộc sống và có thể đóng góp đáng kể cho tốc độ tăng trưởng GDP của quốc gia thì việc trở thành nước mạnh về ứng dụng CNTT không phải là không có ý nghĩa thực tế… Và khi đã làm rõ khái niệm về nước mạnh về CNTT thì cần đề ra các tiêu chí (thước đo) để xác định một quốc gia là nước mạnh về CNTT.

Cùng quan điểm với Hội Tin học Việt Nam, đại diện của Hội Tin học TP.HCM cũng đề xuất cần làm rõ và thống nhất khái niệm thế nào là quốc gia mạnh về CNTT. Theo ý kiến của Hội Tin học TP.HCM, những nội dung đề ra trong đề án nếu đạt được thì Việt Nam vẫn chưa phải là quốc gia mạnh về CNTT mà chỉ là một thị trường lớn về CNTT.

Hầu hết ý kiến của các Hội tham dự hôm nay đều cho rằng, không nên lấy thước đo đánh giá xếp hạng của ITU để coi đó là chỉ tiêu quốc gia mạnh về CNTT. Ông Lê Hồng Hà - Phó Chủ tịch Hội tin học Việt Nam đặt câu hỏi, liệu có nên dùng bảng xếp hạng của một số tổ chức quốc tế làm thước đo, tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành của mục tiêu “đưa Việt Nam thành nước mạnh về CNTT?”.

Vấn đề đặt ra đối với cách làm này theo ông Lê Hồng Hà: Bảng xếp hạng đó khó phù hợp để “đo” một quốc gia có phải là mạnh về CNTT bởi bảng xếp hạng có các mục tiêu khác như: đánh giá xã hội thông tin, nền kinh tế tri thức hay hẹp hơn là sự phát triển, mức độ sẵn sàng của quốc gia trong một lĩnh vực nào đó lại chủ yếu bao gồm khả năng truy cập thông tin, trình độ dân trí… chứ không hề có tiêu chí nào liên quan đến công nghiệp CNTT.

Còn lý do mà Hội Tin học Tp.HCM đưa ra đó là bởi hệ thống các tiêu chí của ITU chỉ tập trung vào hạ tầng và tính chất tiêu dùng, trong khi đó nếu Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về CNTT thì cần phải bao gồm cả sản xuất công nghiệp CNTT. Ta phải mạnh không chỉ về hạ tầng, về quy mô thị trường trong nước mà còn phải tạo ra những sản phẩm và dịch vụ phục vụ trong nước và tham gia vào thị trường CNTT toàn cầu. Đây là yếu tố quan trọng để xác định vị trí mạnh của Việt Nam. Hội đề nghị nên thay tiêu chí xếp hạng của ITU bằng tiêu chí cụ thể của chính Việt Nam. Chúng ta tự đề ra và phấn đấu để đạt được nó sẽ tốt hơn, thực chất hơn.

Dự thảo đề án hiện nêu dàn trải các nội dung, thể hiện một quốc gia mạnh về CNTT phải phát triển toàn diện các yếu tố, thế nhưng với xu thế hiện nay cần phải tập trung phân tích để nhận diện đâu là điểm mạnh, là cơ hội và tiềm năng, lợi thế của chúng ta để chúng ta đầu tư tập trung phát triển đột phá và tăng tốc tạo nên vị thế mới của Việt Nam trên thị trường thế giới về các lĩnh vực đó. Lúc đó ta mới thực sự đóng vai trò trên thị trường thế giới và trở thành quốc gia mạnh về CNTT trên những lĩnh vực cụ thể đó.

Ý kiến của Hội Tin học TP.HCM đề nghị cần tập trung cho các nội dung phát triển nhân lực, phát triển sản phẩm, dịch vụ phục vụ trực tiếp trong nước, đưa ra chỉ tiêu tỷ lệ chiếm lĩnh thị trường trong nước; tham gia cung cấp sản phẩm và dịch vụ toàn cầu với những chỉ tiêu cụ thể. Vấn đề đẩy mạnh ứng dụng CNTT là điều rất cần tập trung nhưng trong đề án mới chỉ nêu ứng dụng CNTT trong cơ quan nhà nước. Cần phải xác định và quan tâm đẩy mạnh, khuyến khích phát triển ứng dụng CNTT ở các doanh nghiệp và tổ chức ngoài nhà nước.

Cần một tầm nhìn khác

Còn với góp ý của Hiệp hội Doanh nghiệp phần mềm Việt Nam Vinasa, nếu áp dụng các chỉ tiêu theo Bảng xếp hạng của ITU là đánh giá mức độ tiếp cận Thông tin và Viễn thông của các quốc gia, mức độ này có quan hệ hữu cơ tuy nhiên không phản ánh đúng tiềm lực CNTT. Mục tiêu xếp hạng này của ITU là đánh giá “khoảng cách số”, một vấn đề thuộc phạm trù phát triển mà Liên Hợp quốc quan tâm đối với các nước kém phát triển hơn, trong đó có Việt Nam.

Khi theo mục tiêu xếp hạng của ITU là ta đã thừa nhận đã “bỏ qua các yếu tố có tính định tính như: môi trường pháp lý, cấu trúc thị trường, mức độ cạnh tranh…”, mà đây là những yếu tố cần thiết để đánh giá tiềm lực CNTT của một quốc gia. Thực tế, Việt Nam có thể “phủ sóng” toàn quốc để người dân có thể (trên lý thuyết) tiếp cận điện thoại, Internet… thông qua mua sắm và trang bị ồ ạt, nhưng có thể ngành CNTT vẫn yếu kém. Vì vậy, nên đưa ra một tầm nhìn khác, phản ánh đầy đủ yêu cầu “sớm đưa Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về CNTT”.

Tầm nhìn đó có thể là: CNTT trở thành nền tảng hạ tầng cơ sở mới cho sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, bao gồm: Phát triển hệ thống quản lý/điều hành nhà nước dựa trên CNTT; Phát triển hệ thống dịch vụ công dựa trên CNTT; Nền công nghiệp CNTT trở thành đòn bẩy quan trọng nhất đối với mọi ngành kinh tế và là ngành có tỷ lệ đóng góp cho GDP cao hàng đầu Thế giới…

Ghi nhận tất cả những đóng góp của đại diện các Hội, Hiệp hội trong buổi góp ý, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Lê Doãn Hợp nói, qua buổi này, Bộ sẽ tiếp thu để tiếp tục bổ sung cho dự thảo Đề án được hoàn thiện. Bộ trưởng thừa nhận, các tiêu chí xếp hạng trong đề án có lẽ cần phải dựa vào các điểm mạnh của mình hiện có và tương lai để cụ thể và chính xác hơn. Các chỉ tiêu xếp hàng của thế giới sẽ để tham khảo chứ không phụ thuộc hoàn toàn.

Đề án dự kiến được trình Chính phủ trong tháng 11 tới, và nếu không có gì thay đổi sẽ chính thức thực hiện trong năm 2010. Bộ trưởng Lê Doãn Hợp cho rằng đây là thời điểm, là cơ hội lớn cho ngành CNTT-TT và cho đất nước để chúng ta làm được điều kỳ diệu như Hàn Quốc và Nhật Bản với CNTT và truyền thông của họ.

Theo VnMedia